معرفی شهر هریس

موقعيت جغرافيایی

هِریسْ یکی از شهرهای شرقی استان آذربایجان شرقی و مرکز شهرستان هریس است. بررسی باستان‌شناسان نشان می‌دهد که در گذشته تمدن‌های متعدد تاریخی در این منطقه وجود داشته‌اند. نقش فرماندهی این شهر در سطح منطقه به‌جهت قرارگرفتن آن در گوشهٔ شمال شرق شهرستان، کم‌رنگ‌تر شده‌است.[۳]

زمین‌های کشاورزی هریس به‌جهت قرارگرفتن در دامنهٔ ارتفاعات و بهره‌مندی از خاک جلگه‌ای، بسیار حاصل‌خیز گشته‌است. ارتفاع این شهر از سطح دریا بین ۱۸۰۰ تا ۱۸۵۰ متر بوده و از این‌جهت به‌عنوان بام آذربایجان شناخته می‌شود.

اکثر اهالی هریس به کشاورزی و دامداری می‌پردازند؛ قالی‌بافی نیز به‌عنوان حرفه‌ای قدیمی که در هیچ برهه‌ای از تاریخ متوقف نشده، به شیوهٔ سنتی خود انجام می‌پذیرد. فطیر (نوعی نان سنتی) از مهم‌ترین سوغات هریس به‌شمار می‌رود.

هریس از لحاظ تقسیمات کشوری در منطقهٔ جغرافیایی نامناسبی واقع شده و توان ارتباط مناسب و مطلوب با سایر نواحی شهرستان را ندارد. از همین‌روی تنها بخشی از مناطق شهرستان هریس را تحت تأثیر خود قرار داده و سایر بخش‌ها و نواحی این شهرستان به تابعیت شهرهای همجوار نظیر تبریز، اهر و مهربان درآمده‌اند.

آب و هوای هریس نیز همچون سایر مناطق استان آذربایجان شرقی از سه توده‌هوا تأثیر پذیرفته و به‌طور کلی نیمه‌خشک سرد محسوب می‌شود. قرارگرفتن این شهر در ارتفاعات کوه‌های قوشه‌داغ و عبور رودخانهٔ تلخه‌رود از نزدیکی آن، بر چگونگی آب و هوای هریس نقش تعیین‌کننده‌ای داشته‌است.[۳]

برپایهٔ سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵ خورشیدی، جمعیت هریس در این سال بالغ بر ۹٬۵۱۳ نفر بوده که از این‌جهت بیست و دومین شهر استان آذربایجان شرقی محسوب می‌شود.

قدمت و پیشینه

هریس
نمایی از سردرود در یک صد سال پیش

قدیمی‌ترین اشاره به نام هریس مربوط به وقف‌نامهٔ ربع رشیدی و دوران غازان‌خان مغول است که این موضوع نشانگر قدمت و پیشینهٔ تاریخی این شهر است.

عامل اصلی گسترش و توسعهٔ شهرنشینی در هریس، موقعیت جغرافیایی آن بوده‌است؛ به گونه‌ای که این شهر در مرکز منطقه و برسر راه روستاها و ییلاق‌های ارتفاعات شمالی آن قرار گرفته و محلهٔ بازار که در مرکز شهر هریس واقع شده نیز نشانگر رونق داد و ستد در زمان‌های گذشته در این شهر است.

هستهٔ اولیهٔ هریس در نواحی جنوبی مسیل برازین شکل گرفته و بعدها در امتداد محور ارتباطی آن با شهرهای تبریز و اهر گسترش یافته‌است. در این دوران بخش‌های شرقی و غربی شهر از گسترش مطلوب بازمانده‌است؛ ولی در دوران‌های بعد توسعهٔ شهر در تمام جهات و محورهای ارتباطی آن با سایر نقاط بوده‌است.

آثار تاریخی و مناطق گردشگری

از مهم‌ترین آثار تاریخی و طبیعی هریس می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • جاده توریستی هریس-مشکین شهر
  • آب معدنی اکوزداغی
  • آب معدنی سوقالخان
  • آرامگاه شیخ اسحاق واقع در روستای خانقاه
  • آی قلعه‌سی
  • پل ونیار
  • دریاچهٔ سد آرباتان
  • دریاچهٔ سد سهند
  • حوض قلعه سی واقع در روستای تاریخی اسماعیل کندی
  • منطقه گردشگری ساپلاق
  • منطقهٔ نمونهٔ گردشگری دربند گوراوان
  • قره دره واقع در روستای ترکایش
  • قودچی

برگرفته از از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد